Menú
 
A. C. Os Abrentes
Dónde Estamos?
Integrantes
Exmiembros
Nuestras Fuentes
Fotografías
Tierra De Músicos
Prensa
Libro De Visitas
Otras Cosas
Descargas
Optimización
Agradecimientos
Novedades
Agenda
Enlaces
Contacto

Inicio


Bienvenidos a la página web de la "A. C. Os Abrentes de Cerdedo"

 

 

Tierra De Músicos

 

Terra de Montes, tierra de músicos

 

         Este apartado va a ser una pequeña homenaje a todos los gaiteros de la "Terra de Montes" ya que la mayoría de ellos no eran famosos pero si populares y conocidos, y gracias a ellos todas las fiestas y romerías estaban amenizadas. Mantuvieron la música de la gaita viva durante muchos años e nos dejaron un gran legado cultural (repertorio, técnicas, vestuario...).
Ya lo decía la estrofa:

 

A Terra de Montes ten
de todo coma en botica
bos canteiros, bos gaiteiros
e bos cregos para dicir misa.

 

Nuestros gaiteiros

 

         Desde hace mucho tiempo, en la "Terra de Montes", hay una fuerte unión con la música, desde gaiteros hasta bandas de música. Los gaiteros más conocidos fueron "Os Gaiteiros de Soutelo" y el gaitero de Sorribas (Adelino Pichel), aunque en los pueblos de estas tierras también había gaiteros.

         Del primer gaitero que tenemos referencia en la "Terra de Montes" es de Diego de Cana, de Pardesoa.

 


Avelino Cachafeiro, miembro de "Os Gaiteiros de Soutelo".

         En el ayuntamiento de Cerdedo también hay mucha tradición musical, sobre todo por las bandas de música, llegando a haber dos al mismo tiempo. Aunque también se dieron gaiteros y pandereteras, como en Barro de Arén, donde se realizaban "ruadas". Incluso el grupo "Os Gaiteiros de Soutelo" hicieron una referencia a ese sitio, en la "Foliada de Barro de Arén", pieza que incluso llegaron a grabar.

         Se tiene referencia de "ruadas" y de fiestas donde siempre había músicos, o bandas de música o gaiteros.

         El tema de las cañas y de los pallones corría a cuenta de los gaiteros, y cada uno era su propio artesano. Incluso se tiene referencia de que algunos gaiteros de la zona de Cerdeo hacían ellos sus propios fuelles. Las gaitas con la que tocaron Ramón José Lavandeira Limeres y Elías Sueiro Sieiro fueron hechas en Riobó, A Estrada.

Más gaiteros de esta zona eran:

- José María conocido como "O Porqueiro" (mote dado por su profesión) o como "O Misiegho" (era una persona ciega) – Cerdedo.
- Francisco González “Majito” – Cerdedo
- Cesario Troitiño Beiro - Cerdedo
- José Mª. Cadavid Cachafeiro (gaita y caja) - Cerdedo
- Manuel Cerdeira Rodríguez (Cerdeira "o vello") - Cerdedo
- Valentín Durán Sieiro - Cerdedo
- Xulio Durán Sieiro (Gaitero, saxofonista, y actualmente es el organista de la coral de Cerdedo) - Cerdedo
- David Paz Cachafeiro (Caja, tiene tocado con los "Gaiteiros de Soutelo") - Cerdedo
- Manuel Paz Ogando - Cerdedo 
- Salvador Cerdeira, siglo XIX. - Cerdedo 
- Francisco Moreira Regueiro, nacido el día 15 de Octubre de 1884. Compró la gaita en Bugarín en 1905 y pagó por ella 12.50 pesetas y por el tambor 2.50 pesetas - Cerdedo
- Ramón José Lavandeira Limeres – Cavenca
- Elías Sueiro Sieiro – Cavenca
- Aurelio Varela – A Revolta
- Herminio Varela Nieto – A Revolta
- Antonio “do Lagarto” (fue alcalde del Ayuntamiento de Cerdedo) - Limeres
- José María Lavandeira Durán - Limeres
- Antonio Troitiño Sieiro (Tocaba el bombo) – A Revolta
- Jesús Troitiño Sieiro (Tocaba la caja) – A Revolta
- Asensio Prado, conocido como "O manco de Vichocuntín" - Vichocuntín
- Lealdino Fernández Nieto (Gaita y caja) - Bugarín
- Serafín Fernández Nieto - Bugarín 
- Xosé Fernández (1875-1940). Lo acompañaban Victoriano y Aleixandre - Bugarín
-Lealdino Fernández Nieto (1912- ). Lo acompañaban Francisco Bouzas y José Obelleiro - Bugarín
- Samuel Reveglia, nacido en el año 1908. El apellido es de origen napolitano. En 1938 fue miembro de la legión Cóndor, intervino en la Guerra Civil con los Nazis - Bugarín
- Perfecto Fontenla, 1906. Lo acompañaban Xosé Fernández y Serafín - Bugarín
- Emérito - Chamadoira
- José Cortizo (Toca el tambor, también toca la pandereta en la asociación de vecinos de Barro de Arén) - Barro de Arén 
- Celso Regueiro Quintillán, siglo XIX. - Tomonde
- Andrés de Vilar, gaitero nacido en Santa María de Grova, 1570. Lo acompañaba Xacome Sieiro (tambor). Estuvo contratado de por vida en Cerdedo para tocar los días del Santisimo San Xoán, O Rosario y San Roque.


De esta lista llegaron a formar grupo: Elías, Herminio, Antonio e Jesús.




R
amón José Lavandeira Limeres


         Por la zona del Ayuntamiento de Forcarei también hay una fuerte tradición musical, ya no solo tanto de gaiteros, también de acordeonistas:

- “O Capador de Muras”, residente en Muras (Forcarei)
- Francisco Cachafeiro conocido como  “O Buche” de Millerada (recientemente fallecido)
- El gaitero de Sorribas (Adelino Pichel)
- El gaitero de Soutelo (Avelino Cachafeiro)
- Jesús Campos (Residente en Chamosa, gaitero y acordeonista, uno de los miembros del grupo “Os Diplomáticos do acordeón")
- José Cachafeiro, "O Maduro" (gaitero y acordeonista)
- Jaime Barreiro (gaitero y acordeonista, ya fallecido) - Forcarei 
- Xoán López, nacido en San Martín, en 1572 - Forcarei
- Manuel Cabada (El gaitero de Seoane) - Seoane 
- Tomás Villaverde, nacido en 1572, ganaba al año 50 reales - Acibeiro
- Avelino Alverte (Maestro de música, fue el director del grupo "Os Gaiteiros de Soutelo" durante a década dos 90. Actualmente es miembro del grupo "Os Diplomáticos do acordeón", donde toca el acordeón) 
- Xoán Cachafeiro, nacido en Soutelo de Montes principios del siglo XIX, era el abuelo del gaitero de Soutelo.
- Fermín Cachafeiro, nacido en 1868. Aprendió a tocar con su padre (Xoán), y acompañó a los hijos: Avelino, Bautista y Fermín cuando alcanzaron los mayores éxitos (1920-1930).
- Diego da cana, nacido en Pardesoa, siglo XVI. De este viejo gaitero aun se escucha en Pardesoa una copla que dice:


Toca gaiteiriño toca
toca sin te cansare,
cás mociñas de Pardesoa
non che paran de beilare.



         Adelino Pichel fue un gran gaitero, aunque no consiguió tener tanta fama como la del gaitero de Soutelo en su época. Una de sus composiciones fue la "Muiñeira de Forcarei", pieza más que conocida en el mundo de la gaita

 

Poemas

 

Voando co as aas da vida


O gaiteiro toca a gaita,
a muller toca o tambor,
os fillos tocan o bombo
o can ládralle o roncón
- -

Toca, gaiteiriño, toca,
meniñas, correi a velo
que é moita gaita a gaitiña
do "Gaiteiro de Soutelo"
- -

Eu, máis alá do morrere
rexurdirei tocando a gaitiña
¡na longa gaiola do vento
co froleo da ialma miña!
- - 
Cando saibas que morrín,
gaitiña, miña gaitiña,
desperta a miña alborada
que toco pra Rosalía ...
Que dorme no teu punteiro
cos meus dedos tapadiña.
Voando co as aas da vida



(Avelino Cachafeiro)

Información obtenida de:



"Cotaredo"
Revista cultural y turística del Ayuntamiento de Forcarei
(www.forcarei.net).

"Canteiros e artistas da Terra de Montes"
Autor: Antonio Rodríguez Fraíz.

Recogida particular de Rubén Troitiño y Xosé Luís Troitiño miembros de la Asociación Cultural. 



*Textos: Rubén Troitiño.

Galego - Castellano

Copyright © 2006/08 A. C. Os Abrentes de Cerdedo - Tódolos logos e marcas deste sitio son propiedade © A. C. Os Abrentes